ΙΣΤΟΡΙΑ & ΦΩΝΕΣ
Η Ιστορία της Όπερας του Σιτσουάν & οι Πέντε Φωνητικές της Σχολές
Το αλλάζειν προσώπου είναι μόνο η επιφάνεια. Το Τσουάνγκιου είναι ένα μείγμα πέντε παραδόσεων τραγουδιού με ιστορία 200 ετών — ορίστε η ιστορία που διαμόρφωσε την τέχνη που θα δείτε.
Δείτε ημερομηνίες όπερας του Σιτσουάν στο GetYourGuide ↗Από εκεί που κατάγεται η όπερα του Σιτσουάν
Το Σιτσουάν όπερα — Τσουαντζού — είναι το περιφερειακό θέατρο των περιοχών Σιτσουάν και Τσονγκτσίνγκ, με την Τσενγκτού να αποτελεί την ιστορική του καρδιά. Στην ώριμη μορφή του διαμορφώθηκε στα τέλη της δυναστείας των Τσινγκ, περίπου τον 18ο και 19ο αιώνα, όταν περιοδεύοντες θίασοι από άλλες επαρχίες έφεραν τα δικά τους φωνητικά στυλ στο Σιτσουάν και σταδιακά τα συνένωσαν με την τοπική μουσική και τη διαλεκτική των Σιτσουάν. Το αποτέλεσμα δεν ήταν μία εισαγόμενη παράδοση, αλλά ένα γνήσιο κράμα, που παρουσιαζόταν σε πανηγύρια ναών, συντεχνιακές αίθουσες και τεϊοποτεία σε όλη την περιοχή. Αυτό το λαϊκό, καθημερινό πλαίσιο έχει σημασία: το Τσουαντζού αναπτύχθηκε ως λαϊκή διασκέδαση για το ευρύ κοινό, και γι' αυτό εξακολουθεί να νιώθει σαν στο σπίτι του σε ένα τεϊοποτείο παρά σε ένα μεγαλοπρεπές θέατρο.
Οι πέντε φωνητικοί τύποι
Αυτό που κάνει το Τσουάνγκιου ξεχωριστό είναι ότι συγκεντρώνει πέντε διαφορετικά φωνητικά συστήματα κάτω από μία στέγη, και ένα πλήρες θίασο μπορεί να αποδώσει σε οποιοδήποτε από αυτά. Το Κουνγκιάνγκ είναι το παλαιότερο και το πιο εκλεπτυσμένο, απόγονος του κομψού Κουνκού του κάτω Γιανγκτσέ. Το Γκαογκιάνγκ — η «υψηλή μελωδία» — είναι η καρδιά της φόρμας, που κινείται από τα κρουστά και τη βοηθητική χορωδία εκτός σκηνής (παρακάτω). Το Χουτσίν, γνωστό και ως πιχουάνγκ, είναι όπερα με έγχορδα, συγγενικό με τις μελωδίες ξιπί και ερχουάνγκ που στηρίζουν και την όπερα του Πεκίνου. Το Τανσί είναι όπερα με κρόταλα, με ρυθμό που ορίζει ένα ξύλινο μπλοκ μπανγκζί. Και το Ντενγκσί — «όπερα του φαναριού» — είναι το ανάλαφρο, κωμικό, τοπικό λαϊκό ύφος που βρίσκεται πιο κοντά στις χωριάτικες ρίζες του Σιτσουάν. Μια μόνο βραδιά μπορεί να εναλλάσσεται ανάμεσά τους, και το κλασικό ρεπερτόριο κατηγοριοποιείται ανάλογα με το ύφος στο οποίο τραγουδιέται κάθε έργο.
Τα πέντε φωνητικά στυλ του θεάτρου του Σιτσουάν
| Στυλ | Χαρακτήρας |
|---|---|
| Kunqiang | Εκλεπτυσμένο, αργό και λυρικό, απόγονος της αρχαίας όπερας Κουνκού |
| Υψηλή ποιότητα | Υψηλής έντασης με έντονα κρουστά και ένα «βοηθητικό χορωδιακό» εκτός σκηνής· το πιο χαρακτηριστικό ύφος της Σιτσουάν. |
| Χουτσίν (πιχουάνγκ) | Συνοδεύεται από τον ήχο του τοξωτού βιολιού huqin· συνδέεται με τις μελωδίες που αποτελούν την καρδιά της όπερας του Πεκίνου. |
| Τάνσι (μπάνγκζι) | Κλακέτα-ρυθμός, ζωηρός και ρυθμικός, με τον ήχο ενός ξύλινου κλαπέρ. |
| Dengxi | Φωτεινές, κωμικές μελωδίες «φανάρι» με ρίζες στο τοπικό λαϊκό τραγούδι και τα πανηγύρια του Σιτσουάν |
Το Γκαοτσιάνγκ και η βοηθητική χορωδία
Αν ένα ύφος είναι η ψυχή του θεάτρου του Σιτσουάν, αυτό είναι το γκαοτσιάνγκ — η «υψηλή μελωδία». Το χαρακτηριστικό του γνώρισμα είναι το μπανγκτσιάνγκ, μια συνοδευτική χορωδία: μετά από μια ατάκα του τραγουδιστή στη σκηνή, αόρατες φωνές στα παρασκήνια απαντούν, αντηχούν ή σχολιάζουν, εντείνοντας το συναίσθημα χωρίς κανένα μελωδικό όργανο να κρατά τον σκοπό. Αντί για έγχορδα, το γκαοτσιάνγκ στηρίζεται στο κρουστό σύνολο για να ορίσει τον τόνο και τον ρυθμό, κάτι που του προσδίδει μια ωμή, ορμητική ποιότητα, εντελώς διαφορετική από την πιο απαλή όπερα άλλων περιοχών της Κίνας. Αυτός ο διάλογος ερώτησης-απάντησης ανάμεσα στον σολίστα και την κρυφή χορωδία είναι ένας από τους πιο εντυπωσιακούς ήχους σε ολόκληρη την παράδοση, και είναι αναμφισβήτητα σιτσουανέζικος — είναι εξαιρετικά απίθανο να ακούσετε κάτι ανάλογο στην όπερα του Πεκίνου.
Ένα τεράστιο ρεπερτόριο
Πίσω από τα θεάματα του τεϊοποτείου κρύβεται ένας τεράστιος όγκος ολοκληρωμένων θεατρικών έργων — που παραδοσιακά μετρώνται σε χιλιάδες — αντλημένων από την κινεζική ιστορία, τον μύθο και τα κλασικά μυθιστορήματα. Πολλοί θεατές ανά τους αιώνες γνώριζαν καλά αυτές τις ιστορίες, οπότε μια βραδιά όπερας ήταν λιγότερο θέμα έκπληξης και περισσότερο θέμα του πώς τραγουδιόταν και παιζόταν μια αγαπημένη ιστορία. Το Τσουαντσού εκτιμάται ιδιαίτερα για τα κείμενά του και το χιούμορ του: έχει τη φήμη μιας από τις πιο πνευματώδεις μορφές κινεζικής όπερας, πλούσιας σε λογοπαίγνια και αιχμηρούς κωμικούς χαρακτήρες. Τα σύντομα ποικίλα δρώμενα που θα δείτε σε ένα τεϊοποτείο είναι, κατά μία έννοια, το αποκορύφωμα — αποσπασμένα από αυτή τη βαθύτερη αφηγηματική παράδοση.
Εκεί που χωράνε τα διάσημα ακροβατικά κόλπα
Το αλλαγή προσώπου, η εκτόξευση φωτιάς και τα υπόλοιπα δεν ξεκίνησαν ως αυτόνομα κόλπα — ήταν θεαματικά εφέ μέσα σε ολοκληρωμένες όπερες, που σηματοδοτούσαν τη μεταμόρφωση ενός χαρακτήρα ή μια υπερφυσική στιγμή. Με τον καιρό, καθώς τα γούστα άλλαξαν και οι πιο σύντομες φόρμες ταίριαξαν στο casual και τουριστικό κοινό, αυτά τα θεάματα αποσπάστηκαν και συγκεντρώθηκαν στα ποικίλα προγράμματα που βλέπουμε σήμερα. Αυτό δεν αποτελεί προδοσία της παράδοσης, αλλά συνέχεια του τρόπου με τον οποίο το Τσουάνγκου πάντα προσαρμοζόταν στο κοινό του. Βλέποντας τα κόλπα σε ένα τεϊοποτείο, παρακολουθείς τα πιο ευέλικτα και άμεσα συναρπαστικά κομμάτια μιας πολύ μεγαλύτερης τέχνης — τα πυροτεχνήματα, αν θέλεις, παρά ολόκληρο το μυθιστόρημα.
Η τέχνη σήμερα
Όπως πολλές μορφές παραδοσιακού κινεζικού θεάτρου, το Τσουάνγκου αντιμετωπίζει συρρικνούμενο κοινό στην εποχή των οθονών, και οι ολοκληρωμένες παραστάσεις αποτελούν πλέον περισσότερο απόλαυση για τους γνώστες παρά καθημερινή ψυχαγωγία. Ωστόσο, επιβιώνει, προστατευμένο ως άυλη πολιτιστική κληρονομιά, διδάσκεται στις θεατρικές σχολές του Σιτσουάν και παραμένει ζωντανό για τους επισκέπτες μέσα από το ποικίλο πρόγραμμα των τσαγιεριών. Αυτή η φόρμα — σύντομες σκηνές, τσάι στο χέρι, τα περίφημα ακροβατικά στο προσκήνιο — είναι αναμφίβολα ο λόγος που η παράδοση εξακολουθεί να φτάνει σε τόσο πολύ κόσμο. Για τον περίεργο ταξιδιώτη αποτελεί την πιο προσιτή πύλη σε μια τέχνη 200 ετών, και συχνά τη σπίθα που ωθεί τους θεατές να αναζητήσουν το βαθύτερο ρεπερτόριο πίσω από αυτήν.